Cybercrime blijft een groeiend probleem in Nederland. De gemiddelde schade per incident is de afgelopen jaren fors opgelopen, onder meer doordat we massaal op afstand zijn gaan werken en steeds afhankelijker zijn van IT. Voor de zwaarste categorie datalekken rapporteerde IBM in 2025 voor de Benelux een gemiddelde van 6,24 miljoen dollar per incident.
Dat gemiddelde zegt niet alles: veel cyberincidenten blijven beperkt tot enkele tienduizenden euro’s, terwijl een klein deel uitschiet naar tonnen of zelfs miljoenen.
Cyberaanvallen komen niet alleen voor bij grote bedrijven, slachtoffers komen juist vaak uit het mkb. Ze zijn een makkelijker doelwit, want ze hebben geen enorme IT-afdeling, of zijn op dit gebied onderbezet. Goed om te weten: cybercriminelen kijken vaak niet eens naar het type bedrijf. Ze schieten met hagel, om zo te ontdekken waar ze binnen kunnen komen.
Schade door hacks
De schade wanneer een organisatie gehackt wordt, is aanzienlijk. Vaak liggen bedrijven meerdere dagen plat, dat betekent niet tot nauwelijks productiviteit, terwijl de kosten wel doorlopen. Vervolgens moeten externe organisaties aangetrokken worden om te kijken hoe de schade (of losgeld betalen, of de back-ups terugzetten) gerepareerd kan worden.
En dan is er nog de reputatieschade. Want vaak betekent gehackt worden dat je negatief in het nieuws komt. Helemaal wanneer er mogelijk gevoelige bedrijfsinformatie of persoonsgegevens van klanten door de hackers is buitgemaakt. Overigens is die reputatieschade steeds meer discutabel, omdat zelfs de beter beveiligde organisaties gehackt worden.
Voorbeelden gehackte organisaties
Een overzicht van de gehackte bedrijven die hier inmiddels allemaal over kunnen meepraten zijn:
- MediaMarkt
- VDL
- Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN)
- Twentse gemeente
- Universiteit Maastricht
- Excluparts
- Van der Helm Logistics
- Gemeente Epe en Lochem
MediaMarkt gehackt
MediaMarkt werd in november 2021 slachtoffer van ransomware. Ondanks het stevige securitybeleid van de multinational hadden hackers een gat in de beveiliging van het bedrijf gevonden, waarna de systemen versleuteld werden.
Er werd gevraagd om 43 miljoen euro losgeld. De gevolgen waren groot, alle vestigingen in Europa werden getroffen door deze aanval. Het was voor korte tijd onmogelijk om artikelen af te halen of terug te brengen in de winkels.
“Het allerbelangrijkste zijn onze klanten en na uitgebreid onderzoek kunnen we zeggen dat er geen klantgegevens zijn gestolen”, zegt woordvoerder Angela Meijer van MediaMarkt in het AD. Mediamarkt laat niet los of er uiteindelijk met de criminelen onderhandeld is, of dat er losgeld betaald is.
VDL gehackt
In oktober 2021 lag de productie van VDL ruim een maand lang stil. Een cyberaanval raakte alle 105 werkmaatschappijen van het van oorsprong Brabantse bedrijf. Werknemers wisten de schade te beperken door alle systemen van de buitenwereld af te snijden direct nadat de aanval ontdekt werd. Precies zoals het draaiboek van VDL voorschrijft.
Dat de productie alsnog voor langere tijd grotendeels stil lag, kwam vooral omdat het terugplaatsen van de schone en tijdig veiliggestelde back-ups een intensieve en tijdrovende klus was.
Het bedrijf wil niet te veel loslaten over de hack om cybercriminelen niet nog wijzer te maken. Zo is onbekend of het om een ransomware-aanval gaat en of er losgeld is betaald. Toch is duidelijk dat de schade hoe dan ook aanzienlijk is. Immers de productie heeft een maand lang grotendeels stilgelegen. VDL vroeg werknemers na een week dan ook of ze vrij wilden nemen, omdat ze niet konden werken.
Blijven investeren in cyberveiligheid
Dit voorval laat zien dat zelfs goedbeveiligde organisaties doelwit kunnen worden. Van VDL is namelijk bekend dat ze de afgelopen jaren fors geïnvesteerd hebben in cyberveiligheid. Mede daardoor wisten werknemers exact wat ze moesten doen toen de aanval ontdekt werd. En die cyberveiligheid zullen ze onverminderd blijven investeren.
In hun persbericht stellen ze dan ook: “Onze recente ervaring heeft geleerd dat cybercrime is uitgegroeid tot een volwassen industrie, die blijvend zal profiteren van zwakheden. VDL verhoogt zijn ‘dijken’ nog verder en intensiveert de ‘bewaking’ daarvan eveneens verder. Ondanks dat niveaus van de te beveiligen systemen tot een absoluut plafond worden opgeschroefd, hebben we niet de illusie dat een hack altijd kan worden uitgesloten.”
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) gehackt
In september 2021 werd de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) gehackt. De onderwijsinstelling werd slachtoffer van een cybercrimineel die gevoelige data buitmaakte op één van de servers van de HAN. De organisatie kwam hierachter doordat een journalist contact op nam nadat hij met de aanvaller gesproken had.
De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen werd ook afgeperst door de aanvaller. Omdat nooit zeker is dat de data dan wordt vrijgegeven, is de HAN hier niet op ingegaan.
De gevolgen waren stevig, duizenden persoonlijke gegevens van (oud-)studenten en medewerkers zijn gehackt. Volgens de HAN bestaat minstens 95% van deze gestolen data uit algemene gegevens, zoals namen en geboortedata.
Ongeveer 3% bestaat uit privacygevoelige informatie, zoals wachtwoorden en paspoortnummers. Bij 2% van de gevallen loopt het onderzoek nog, aangezien de data verzameld is in samenwerking met andere partijen. De HAN geeft aan het securitylek inmiddels gedicht te hebben.
De businesscase van goede security
Wil je als IT-manager graag genoeg geld en aandacht voor security binnen je bedrijf, maar weet je niet goed hoe je dit aan moet pakken? In deze longread lees je hoe je de directie kunt overtuigen met een ijzersterke businesscase.
Downloaden
Twentse gemeente gehackt
In het programma Zembla vertelde Hof van Twente-burgemeester Ellen Nauta dat haar gemeente in december 2020 gehackt was. Door het uitproberen van honderden oude wachtwoorden lukte het de hackers om in de pc van de beheerder te komen. Gevolg: de gemeente ging op zwart. Ze konden niet meer inloggen en niks werkte meer.
Niet veel later rolde er uit de printer losgeldbrieven. De hackers wilden 750.000 euro in bitcoins, zo vertelt Nauta aan Zembla. In plaats van dit geld te betalen, kiest de gemeente ervoor IT-specialisten in te huren die het hele netwerk opnieuw opbouwen met behulp van de nog beschikbare gegevens. Naast veel tijd, kostte deze oplossing miljoenen euro’s.
Toch staat de burgemeester volledig achter deze beslissing, omdat ze het niet kan verantwoorden geld van burgers uit te geven aan cybercriminelen. De meeste mensen hebben daar volgens haar ook veel begrip voor.
Universiteit Maastricht gehackt
Het was groot nieuws in december 2019: de computersystemen van de Universiteit Maastricht (UM) werden vlak voor kerst platgelegd door ransomware. De oorzaak?
Iemand had op 15 oktober een link aangeklikt van een phishingmail waardoor ransomware zijn gang kon gaan. Volgens computerbeveiligingsbedrijf FOX-IT was de mail nauwelijks van een echt bericht te onderscheiden. Vervolgens hebben de hackers rustig de tijd genomen om alle systemen inclusief de back-ups over te nemen.
Na de kerstvakantie was het probleem nog niet opgelost en konden studenten en werknemers nog steeds niet bij hun documenten. Het zag er naar uit dat het nog weken zou duren eer alle systemen weer naar behoren zouden werken. Daarom zag de Universiteit Maastricht geen andere oplossing dan het gevraagde losgeld van bijna twee ton euro te betalen.
Excluparts gehackt
In 2019 werd automaterialenbedrijf Excluparts gehackt. Toen de financieel directeur op een dag zijn computer aanzette, werkte het hele systeem niet meer. Er was sprake van een ransomwareaanval waarbij niet alleen de computers, maar ook alle back-ups waren versleuteld.
Tip: zo voorkom je dat ransomware flinke schade kan aanrichten binnen je bedrijf.
Het Gelderse bedrijf besloot geen contact op te nemen en peinsde er niet over om losgeld te betalen. Ze waren dan ook alle data kwijt. “We moesten de hele voorraad opnieuw tellen. We hebben een kleine miljoen producten op voorraad, dat was een hele klus”, vertelt financieel directeur Peter de Haas. De schade? Ruim een ton.
Van der Helm Logistics gehackt
Andere bedrijven kiezen er juist wel voor om losgeld te betalen. Logistiek Dienstverlener Van der Helm Logistics werd ook slachtoffer van Lockbit-ransomware. Volgens antivirusbedrijf McAfee kwamen de aanvallers binnen door middel van een bruteforce-aanval op een webserver die een verouderde VPN-dienst draaide. De criminelen hadden zo het beheerderswachtwoord in handen gekregen.
Alle tweehonderd pc’s en bestanden en back-ups op twintig servers werden versleuteld. Extra pech: de tapestreamer voor de tapeback-ups was volgens het bedrijf toevallig kapot. Eigenlijk wilde Van der Helm het losgeld niet betalen, toch bleek dat het herstellen van de systemen en het opnieuw scannen van de voorraad te lang zou duren.
Om contractuele verplichtingen na te kunnen komen en een faillissement te voorkomen, heeft het bedrijf besloten toch te betalen. Het bedrag zou rond de twee ton liggen.
Gemeente Epe gehackt
Dat cybercriminelen niet alleen grote bedrijven, maar ook lokale overheden als doelwit zien, bleek in maart 2026 bij de gemeente Epe. Via een zogeheten ClickFix-aanval wisten aanvallers toegang te krijgen tot het netwerk. Daarbij werd een medewerker misleid om onbewust schadelijke software uit te voeren. Ondanks de aanwezigheid van multifactorauthenticatie (MFA) konden de aanvallers toch binnendringen. Vervolgens kregen zij toegang tot bijna 552.000 bestanden van een interne server.
Uit onderzoek bleek dat daarbij persoonsgegevens van vrijwel alle inwoners van de gemeente Epe zijn gedownload. Het ging onder meer om namen, adressen, geboortegegevens en burgerservicenummers (BSN’s). Voor een deel van de betrokkenen zijn ook aanvullende gegevens, zoals contactinformatie, bankrekeningnummers en kopieën van identiteitsbewijzen, mogelijk gelekt. Kritieke systemen, waaronder DigiD en diverse gemeentelijke applicaties, bleven buiten bereik van de aanvallers.
De hack onderstreept een belangrijke les binnen IT-security: technische beveiligingsmaatregelen alleen zijn niet voldoende. Het incident laat zien hoe belangrijk bewustwording onder medewerkers, streng toegangsbeheer en continue monitoring zijn om cyberaanvallen te voorkomen.
Gemeente Lochem gehackt
Ook de gemeente Lochem is gehackt. Door maandenlang kleine stapjes te zetten, wisten de criminelen onder de radar te blijven. Het doel was een grotendeels versleutelde administratie en losgeld. Gelukkig was de gemeente er op tijd bij, de persoonsgegevens van inwoners bleken nog niet bekeken, gestolen of gewijzigd te zijn.
Uit een uitgebreide penetratietest in de ICT-systemen zijn 64 bevindingen met zwakheden gevonden. Hier is de gemeente direct mee aan de slag gegaan, in samenwerking met een beveiligingsexpert.
Wat IT-managers hiervan kunnen leren
- Phishing is nog altijd de meest gebruikte voordeur. Bij de Universiteit Maastricht begon alles met één klik op een phishingmail die nauwelijks van een echt bericht te onderscheiden was. Techniek houdt zo’n mail niet altijd tegen, je collega’s wél. Investeer daarom net zo veel in awareness en training als in software. En zet multifactorauthenticatie (MFA) aan, zodat een buitgemaakt wachtwoord niet meteen een open deur is.
- Verouderde systemen zijn een open raam. Van der Helm Logistics werd gehackt via een webserver die een verouderde VPN-dienst draaide. Aanvallers scannen het internet continu op precies dit soort achterstallig onderhoud. Houd je systemen up-to-date en zet kwetsbare techniek niet zomaar open naar buiten.
- Zwakke en hergebruikte wachtwoorden openen alsnog de deur. In Hof van Twente kwamen de hackers binnen door simpelweg honderden oude wachtwoorden uit te proberen. Één daarvan paste. Een streng wachtwoordbeleid, een wachtwoordmanager en MFA maken dit soort aanvallen een stuk kleiner.
- Een back-up is pas een back-up als hij offline staat. Bij Excluparts én Van der Helm waren niet alleen de systemen, maar óók de back-ups versleuteld. Een back-up die continu met je netwerk verbonden is, gaat bij een ransomware-aanval gewoon mee. Zorg voor offline of niet-overschrijfbare back-ups én test regelmatig of je ze daadwerkelijk kunt terugzetten.
- Je draaiboek bepaalt hoe groot de schade wordt. VDL lag weliswaar een maand plat, maar de medewerkers wisten precies wat ze moesten doen: ze sneden de systemen direct van de buitenwereld af, exact zoals het draaiboek voorschreef. Dat beperkte de schade aanzienlijk.
En wel of niet betalen?
De cases laten beide kanten zien: Universiteit Maastricht en Van der Helm betaalden, Hof van Twente en Excluparts niet. Betalen geeft in ieder geval niet de garantie dat je je data terugkrijgt. Bepaal je standpunt het liefst vóórdat je voor de keuze staat, want als de systemen al plat liggen beslis je onder druk.
Whitepapers
Voordat je aan de slag gaat met het verbeteren van je cybersecurity, is het belangrijk om in kaart te brengen waar binnen je organisatie knelpunten zitten. Pelle Aardewerk is cybersecurity expert bij HP, hij legt uit dat je moet starten met risicomanagement.
Downloaden
Cyberbeveiligingswet (NIS2)
Met de nieuwe Cyberbeveiligingswet – de Nederlandse uitwerking van de Europese NIS2-richtlijn – worden strengere beveiligingseisen voor veel organisaties wettelijk verplicht. Het doel: de digitale weerbaarheid van cruciale sectoren in de EU naar een hoger niveau tillen.
Valt jouw organisatie eronder, dan krijg je onder meer te maken met:
- Zorgplicht: je voert een risicobeoordeling uit en neemt passende beveiligingsmaatregelen.
- Meldplicht: ernstige cyberincidenten meld je binnen 24 uur bij de toezichthouder en het CSIRT.
- Registratieplicht: je registreert je organisatie als NIS2-plichtige entiteit.
- Toezicht: een onafhankelijke toezichthouder controleert of je aan alle verplichtingen voldoet.
Let op de ketenverantwoordelijkheid. De eisen strekken zich uit over de hele toeleveringsketen. Lever je diensten of producten aan een organisatie die onder NIS2 valt, dan kun je via contracten en beveiligingsaudits alsnog aan de regels moeten voldoen, ook als je er zelf niet rechtstreeks onder valt.
De wet is op 15 april 2026 door de Tweede Kamer aangenomen en treedt naar verwachting rond 1 juli 2026 in werking, zodra ook de Eerste Kamer akkoord is. Tot die tijd blijft de huidige Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (Wbni) van kracht.
Tip: Wil je precies weten wat de Cyberbeveiligingswet voor jouw organisatie betekent? Bekijk het webinar:
Lees ook
